بازنشستگی پرستاران با توجه به مسئولیتهای سخت آنها موضوعی بسیار مهم و قابل بحث است. پرستاری، شغلی پرمسئولیت و طاقتفرسا است. پرستاران در محیطهای کاری پر استرس، با چالشهای متعددی روبرو میشوند و بار سنگین مراقبت از بیماران را بر دوش میکشند. در این مقاله تلاش شده است تا هر آنچه نیاز است در مورد بازنشستگی پرستاران، چه پرستار سالمند در منزل تهران و اطراف تهران، چه سایر پرستاران خصوصی بدانید، گفته شود.
ساعات کاری نامنظم، شیفتهای شبانه و تعطیلات، فشار روحی و روانی بالا، خطرات ناشی از مواجهه با بیماریها و مشاهده درد و رنج بیماران، تنها بخشی از سختیهای این شغل مقدس است. با وجود این دشواریها، پرستاری به عنوان یکی از مشاغلی شناخته میشود که میتواند منجر به بازنشستگی زودهنگام شود.
شرایط بازنشستگی پرستاران
آیین نامه مشاغل سخت و زیان آور در ماده اول خود، به تشریح این نوع مشاغل میپردازد. بر اساس این تعریف، مشاغل سخت و زیان آور، آن دسته از شغل هایی هستند که در محیط کارشان، عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و یا بیولوژیکی به گونه ای غیر استاندارد وجود دارند.
حضور در چنین محیطهایی و تماس با این عوامل، تنشهایی را به مراتب فراتر از ظرفیتهای طبیعی (چه جسمی و چه روانی) به فرد وارد میکند. این تنشها در بلندمدت میتوانند منجر به بیماریهای شغلی و عوارض جانبی ناخوشایندی برای فرد شوند.
آیین نامه مذکور، مشاغل سخت و زیانآور را به دو دسته کلی تقسیم بندی میکند:
دسته اول: مشاغلی که ذاتاً سخت و زیان آور هستند، اما با به کارگیری تدابیر و تمهیدات بهداشتی، ایمنی و همچنین اتخاذ تدابیر فنی مناسب توسط کارفرما، می توان سختی و زیانآوری آنها را تا حدی از بین برد.
دسته دوم: مشاغلی که ماهیتاً سخت و زیان آور بوده و حتی با به کارگیری تمهیدات و تدابیر ذکر شده در بالا، همچنان خاصیت سخت و زیان آور خود را حفظ میکنند.
پرستاران خصوصی که وظیفه نگهداری کودک، سالمند یا بیمار را در منزل دارند شرایط بازنشستگی متفاوتی دارند. وظیفه آنها معمولا پرستاری در منزل است. شما می توانید پرستار در منزل را از موسسات پرستاری درخواست کنید که اعزام پرستار فوری و خدمات بالینی در منزل را به عهده دارند.

سن بازنشستگی پرستاران
پرستار های دولتی با 25 سال سابقه کار می توانند بازنشست شوند.
پرستارانی که در نیروهای مسلح مشغول به کار هستند با 20 سال سابقه می توانند بازنشست شوند.
پرستاران دانشگاه شاهد با 20 تا 25 سال سابقه می توانند بازنشست شوند.
پرستاران دانشگاه آزاد با 20 سال سابقه کار شامل بازنشستگی پرستاران می شوند.
پرستاران شرکتی با 20 سال سابقه کار مداوم، شامل بازنشستگی پرستاران می شوند.
قانون جدید سختی کار پرستاران
خبر خوش برای پرستاران! طبق قوانین موجود، پرستارانی که مشمول قانون کار باشند، میتوانند با داشتن 20 سال سابقه کار در زمره مشاغل سخت و زیانآور، از مزایای بازنشستگی زودهنگام بهرهمند شوند.
این قانون در راستای حمایت از زحمات و تلاشهای بیوقفه پرستاران به تصویب رسیده است تا بازنشستگی پرستاران زودتر انجام شود. چرا که شغل پرستاری به دلیل ماهیت طاقتفرسا و پرمخاطره، در زمره مشاغل سخت و زیانآور طبقهبندی میشود و بازنشستگی پرستاران باید زودتر انجام شود.
علاوه بر این، کارفرمایان موظف هستند 4 درصد حق بیمه مربوط به این مشاغل را برای بازنشستگی پرستاران شاغل در این حوزه پرداخت کنند. این امر به عنوان اقدامی حمایتی، به منظور جبران بخشی از سختیها و مخاطرات شغلی پرستاران در نظر گرفته شده است.
محاسبه حقوق بازنشستگی پرستاران
میزان حقوق بازنشستگی پرستاران، مانند سایر مشاغل، به دو عامل اصلی بستگی دارد:
حقوق و مزایای مبنای کسر حق بیمه:
این مقدار، مبنای محاسبه سهم بیمه پرداختی توسط پرستار در طول دوران اشتغال بوده است. به طور کلی، هر چه حقوق و مزایای دریافتی در طول دوران کار بیشتر باشد، به تبع آن، حق بیمه پرداختی نیز بیشتر خواهد بود و در نتیجه، حقوق بازنشستگی نیز افزایش خواهد یافت.
سابقه پرداخت حق بیمه:
مدت زمان پرداخت حق بیمه توسط پرستار، عامل دیگری است که در تعیین میزان حقوق بازنشستگی وی نقش دارد. هر چه سابقه پرداخت حق بیمه بیشتر باشد، به طور کلی، حقوق بازنشستگی پرستاران نیز بیشتر خواهد بود.
اطلاعات مورد نیاز برای محاسبه حقوق بازنشستگی پرستاران
برای محاسبه دقیق حقوق بازنشستگی، به اطلاعات زیر نیاز است:
نوع بیمه: مشخص کردن اینکه پرستار تحت پوشش چه نوع بیمهای (تأمین اجتماعی، خدمات درمانی نیروهای مسلح و …) قرار دارد.
سابقه بیمه: تعداد سالهایی که پرستار حق بیمه پرداخت کرده است.
میانگین حقوق ماهانه سال گذشته: میانگین حقوق و مزایای دریافتی پرستار در سال قبل از بازنشستگی.
میانگین حقوق ماهانه سال قبل: میانگین حقوق و مزایای دریافتی پرستار در دومین سال قبل از بازنشستگی.
بازنشستگی پرستاران با 20 سال سابقه
طبق تبصره سه ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیانآور مصوب سال 1367، پرستارانی که مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری بودند، میتوانستند با داشتن حداقل 20 سال سابقه کار و ارائه درخواست کتبی، از مزایای بازنشستگی پرستاران پیش از موعد بهرهمند شوند.
بازنشستگی پیش از موعد پرستاران
با توجه به ماهیت شغل پرستاری، قانونگذار مزایایی را برای بازنشستگی پیش از موعد پرستاران در نظر گرفته است. این مزایا شامل استفاده از دوره کارورزی پس از بازنشستگی است.
قوانین و مقررات مربوط به بازنشستگی پرستاران، بسته به اینکه در بخش دولتی یا خصوصی اشتغال داشته باشند و همچنین اینکه آیا مشمول قانون کار است یا خیر، متفاوت خواهد بود. در این خصوص، تناقضهایی نیز در قوانین وجود دارد که لازم است پرستاران قبل از اقدام به بازنشستگی، از آنها اطلاع کافی داشته باشند.
نحوه درخواست بازنشستگی پرستاران
نحوه درخواست بازنشستگی پرستاران، با توجه به نوع استخدام آنها متفاوت است:
پرستاران مشمول قانون تأمین اجتماعی:
ثبت درخواست غیرحضوری: پرستاران میتوانند از طریق سامانه es.tamin.ir بهصورت غیرحضوری درخواست خود را ثبت کنند.
مراجعه به شعبه تأمین اجتماعی: پس از ثبت اولیه درخواست، برای تکمیل مدارک و فرآیند بازنشستگی، باید به شعبه تأمین اجتماعی مربوطه مراجعه کرد.
پرستاران مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری:
ثبت درخواست حضوری: این گروه از پرستاران باید برای ثبت درخواست بازنشستگی، بهصورت حضوری به محل کار خود مراجعه و فرمهای مربوطه را تکمیل کنند.
پرستاران شاغل در بخشهای خصوصی و غیردولتی:
ارائه درخواست به کارفرما: این گروه از پرستاران باید درخواست بازنشستگی خود را به کارفرما یا مسئول مربوطه در محل کار خود ارائه دهند.
مدارک مورد نیاز برای بازنشستگی
مدارک مورد نیاز برای بازنشستگی پرستاران، شامل موارد زیر است:
فرم درخواست بازنشستگی
کپی برابر اصل کارت ملی و شناسنامه
آخرین حکم کارگزینی
سابقه کار و بیمه
مدارک مربوط به دورههای آموزشی گذرانده شده
گواهی تعهد پرداخت بدهی (در صورت وجود)

شرایط بازنشستگی پیش از موعد پرستاران
پرستاران سازمان تأمین اجتماعی، در نامهای سرگشاده به وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس کمیسیون بهداشت و درمان شورای اسلامی، با اشاره به ماهیت طاقتفرسای شغل خود، خواستار بازنشستگی پرستاران پس از 20 سال سابقه کار شدهاند.
آنها با مقایسه وضعیت خود با بازنشستگی پرستاران در سایر کشورها، بر این نکته تأکید میکنند که در اکثر دنیا، پرستاری به عنوان یکی از سختترین مشاغل شناخته میشود و پرستاران پس از دو دهه خدمت بیوقفه، به استراحتی شایسته نائل میشوند.
بسیاری از افراد برای مراقبت و نگهداری کودک یا سالمند خود از موسسات خدمات پرستاری کمک می گیرند که حقوق این پرستاران معمولا با پرستارانی که به صورت ثابت در بیمارستان کار می کنند متفاوت است. پرستار کودک در منزل که وظیفه نگهداری کودکان یا نوزادان را دارند معمولا شرایط بازنشستگی متفاوتی دارند. آنها وظیفه مراقبت و نگهداری از کودک را به صورت شبانه روزی یا نیمه وقت قبول می کنند.
مسئولان ذیربط باید با درک عمیق شرایط دشوار پرستاران، نسبت به خواستهی بهحق آنها توجه ویژه مبذول دارند و با اتخاذ تدابیر لازم، زمینههای بازنشستگی پرستاران این قشر زحمتکش را پس از 20 سال سابقه کار فراهم آورند. بازنشستگی پرستاران نقطه عطفی در زندگی آنان است که با تمام چالشها و زحمات شغلی به همراهی و تجربهاندوزی در طول سالها، جایگاه ویژهای را در جامعه کسب کردهاند.